Betaal met iDEAL
Vandaag de dag komt het grootste deel van de productie van Fender uit twee hoofdvestigingen: Corona in Californië en Ensenada in Mexico. Deze tweede productielocatie, gelegen op zo’n honderd kilometer van de Amerikaanse grens, is verantwoordelijk voor de reeksen Standard, Special Edition, Deluxe, Classic, Road Worn en voor het grootste deel van de buizenversterkers van het legendarische merk. Wij zijn ter plaatse gegaan om de geboorte van enkele van deze droominstrumenten mee te maken.
Vanaf de ingang maakt de fabriek indruk. Een lange laan is omgeven door grote gebouwen waar de productielijnen zich bevinden, versierd met gigantische affiches van gitaren die daar geproduceerd worden. Daaronder staan woorden die de lokale filosofie samenvatten: Pasion, Persona, Comunicacion, Excelencia, Liderazgo, Inovacion, Respeto (passie, persoonlijkheid, communicatie, uitmuntendheid, leiderschap, innovatie, respect). Maar het zijn niet alleen woorden: de mens staat hier echt centraal, ver verwijderd van het clichébeeld van sweatshops. Elke werknemer bekleedt twee à drie verschillende functies om de monotone herhaling à la Modern Times te vermijden, elke werkdag eindigt met gezamenlijke ontspanningsoefeningen, en de fabriek organiseert regelmatig teambuilding-activiteiten zoals barbecues en voetbaltoernooien. En om het af te maken: het strand ligt op 100 meter afstand – geen slechte manier om je werkdag te beëindigen. Natuurlijk is niet alles rozengeur en maneschijn: het blijft een fabriek, luidruchtig en met een lucht vol stof en houtzaagsel.
Buizen en soldeerwerk
Onze rondleiding begint bij de versterkerafdeling. Sinds de opening in 1989 is de fabriek in Ensenada heringericht voor een logischere productiestroom. Voor versterkers betekent dit dat de kasten en de eindmontage zich op de begane grond bevinden, terwijl de elektronica op de eerste verdieping wordt afgehandeld. In dezelfde logica worden ook de complete pickguards (met elementen en potmeters) daar gemaakt – het echte domein van het soldeerwerk! Een Panasonic-machine plaatst alle componenten op de PCB (behalve enkele zeldzame onderdelen die met de hand moeten worden geplaatst), waarna een machine een laag tin aanbrengt voor de soldeerverbindingen. Ook hier blijft menselijke tussenkomst noodzakelijk om overtollig soldeer te verwijderen en foutieve kaarten eruit te halen. Daarna worden de PCB’s gecontroleerd met een oscilloscoop, zodra de buizen zijn geplaatst. De buizen worden uiteraard vooraf getest om microfonie te vermijden, en komen afhankelijk van de leverancier uit Tsjechië, China en Rusland.
Eddie’s hoekje
De afgewerkte en geteste printplaat wordt vervolgens in een kast geplaatst die op de begane grond is voorbereid. Daar zijn de kasten gezaagd, gelijmd, met de hand geschuurd en daarna bekleed met tweed of tolex (via een lopende band die het transport tussen de werkstations vergemakkelijkt). Eenmaal voltooid wordt de versterker getest op hoog volume in een geluidsdichte cabine (een werknemer laat gitaaropnames door de versterker lopen terwijl hij de instellingen varieert). Daarna krijgt hij een handleiding, hoes en eventuele footswitch, en gaat hij de doos in, klaar voor transport naar je favoriete winkel. Op deze manier worden alle versterkers van de reeksen Hot Rod (Blues Junior, Deluxe…), Supersonic, Vintage Reissue (65 Princeton, 65 Deluxe…), evenals gelimiteerde FSR-edities gemonteerd. De kasten van versterkers waarvan de elektronica in de VS wordt gemaakt (zoals de Clapton-serie of de Bandmaster 57) komen ook uit Ensenada, want in Corona worden geen kasten vervaardigd. Ten slotte worden de EVH-versterkers (het merk van Eddie Van Halen) in dezelfde fabriek gemaakt, maar via een aparte, kleinere assemblagelijn die is voorbehouden aan de meest ervaren werknemers.
Zoals een hals
Deze scheiding geldt ook voor de gitaren, aangezien de Mexicaanse Charvel, Jackson en EVH in een kleinere werkplaats worden gemaakt – sommige modellen vereisen immers specifieke vaardigheden, zoals de EVH Wolfgang met bindingen. De halzen en de bodies worden in aparte delen van de fabriek voorbereid. Aan de ene kant worden de halzen gezaagd, geboord (voor trussrod en stemmechanieken), uitgerust en geschuurd om hun definitieve vorm te krijgen. De palissander toets wordt gelijmd op de esdoorn hals en onder druk gezet gedurende 20 minuten. De frets worden met de hand geplaatst en in het hout gedrukt, waarna de halzen in een droogmachine gaan om te voorkomen dat de frets uitsteken na transport. De gaten voor de positiemarkeringen worden stuk voor stuk geboord – een mooi voorbeeld van een taak die men machinaal zou verwachten, maar hier door mensen wordt uitgevoerd.
Body to body
De bodies worden gezaagd, grof geschuurd met een bandschuurmachine en vervolgens met de hand afgewerkt. Een deel van de werkplaats is gereserveerd voor de Lacquer Finish-serie, vanwege de kwetsbaarheid van hun lak. Na het aanbrengen van de lak zorgt een UV-machine voor het drogen (het hout zelf is vooraf al in een oven gedroogd). Sommige nieuwe afwerkingen (zoals de rode schedel van de Charvel Warren DeMartini Blood and Skull) zijn mogelijk gemaakt door een nieuwe machine die direct op de bodies print, terwijl andere (zoals de slangenhuid van de Charvel Warren DeMartini Snake) met de hand met een airbrush worden aangebracht – een volledig manueel proces dat bijna een uur duurt en elke afwerking uniek maakt.
De finale assemblage
De twee delen, hals en body, komen uiteindelijk samen aan het einde van de productielijn, waarna de gitaren hun elektronica krijgen. Ze worden allemaal getest, afgesteld en fijn afgeregeld voordat ze de doos in gaan om de Atlantische Oceaan over te steken (als ze bestemd zijn voor Woodbrass!). Over het algemeen waren we onder de indruk van het enorme aantal handmatige handelingen dat in Ensenada wordt uitgevoerd – de fabriek doet sterk denken aan de historische foto’s van de eerste Fender-fabriek in Fullerton. En zouden de huidige Mexicaanse modellen de Vintage van morgen kunnen zijn? In ieder geval worden de versterkers en gitaren die dagelijks de fabriek verlaten met dezelfde zorg gemaakt als destijds.
