Betaal met iDEAL
Nummer dat alleen al in de VS meer dan een miljoen keer verkocht is en dat sterk heeft bijgedragen aan de verkoop van meer dan dertig miljoen exemplaren van het album waar het van afkomstig is, meer dan 1.300 keer live gespeeld en gecoverd door grote namen als Ghost, Weezer, Apocalyptica en Motörhead, « Enter Sandman » is dé track die een keerpunt markeerde in de carrière van Metallica en hen op het voetstuk plaatste waar ze nu nog steeds staan.
Metallica in 1990
Na …And Justice For All, een vierde episch album met zeer complexe nummers die gemiddeld bijna zeven minuten duren, voelt Metallica (James Hetfield op ritmegitaar en zang, Lars Ulrich op drums, Kirk Hammett op leadgitaar en Jason Newsted op bas) de behoefte om terug te keren naar eenvoudigere, directere songs. Tegelijkertijd neemt hun manager contact op met een van de belangrijkste producers van die tijd, Bob Rock, om de opvolger te mixen. Nadat hij Metallica kort daarvoor live had gezien en hun eerdere albums had beluisterd, weigert hij aanvankelijk. Hij vindt dat de band tot dan toe nooit hun live-geluid en energie in de studio heeft weten vast te leggen. Dus of hij produceert dit nieuwe album van A tot Z, of hij werkt helemaal niet met de band! Na enkele pittige gesprekken en meerdere observatierondes stemt Metallica toe en gewapend met een sterke troef en een nieuwe koers begint hij aan de creatie van wat het Black Album zal worden.
De oorsprong van het nummer « Enter Sandman »
Volgens James Hetfield: "Een goede riff is de essentie van een nummer". Toch zijn noch hij, noch Lars Ulrich, die tot dan toe alle nummers samen schreven, de bedenker van « Enter Sandman ». Want deze legendarische riff is van leadgitarist Kirk Hammett, en het was zijn eerste poging! Voor een eerste keer kon het niet beter. Toch voelt Lars Ulrich bij het horen ervan dat het volledige potentieel nog niet benut is.
Oorspronkelijk opgebouwd in de vorm A – B – A – B, besluit hij het eerste deel te herhalen om de definitieve vorm te geven: A – A – A – B. Dit kleine verschil is essentieel: het geeft de riff zijn zware en aanstekelijke karakter dat meerdere generaties zal bijblijven en zelfs door het Amerikaanse leger werd gebruikt om gevangenen te martelen!
De betekenis van de titel
De originele tekst van « Enter Sandman » ging over plotselinge wiegendood. Omdat ze het onderwerp te zwaar vonden, vroegen Lars Ulrich en Bob Rock aan James Hetfield om de tekst te herschrijven. Na een eerste explosieve reactie besloot de zanger aan de slag te gaan en maakte er een soort vreemde wiegeliedje van, geïnspireerd door de angsten van een kind. De titel stond al lang in de kast van de zanger en paste nu perfect bij de tekst. Ironisch genoeg kende Lars Ulrich, die in Denemarken is opgegroeid, het figuur van de Zandman (Sandman in het Engels) niet, die zand in de ogen strooit van kinderen die niet slapen, en James moest hem het verhaal vertellen om de tekst te laten begrijpen.
De klank van de riff
« Enter Sandman » was het eerste nummer van het Black Album dat werd opgenomen en gemixt. Als referentietrack voor de rest van het album was de productie eindeloos: alleen al voor de mix waren tien hele dagen nodig. De eerste verandering die Bob Rock doorvoerde, was dat de band samen in de studio speelde in plaats van elk instrument apart op te nemen. Dit leverde een veel grotere samenhang en muzikaliteit op, die meteen voelbaar was. De riff werd opgenomen door James Hetfield die hem speelt op zijn ESP MX-250, uitgerust met actieve dubbele spoel pickups van EMG (model 81 voor de brug en 60 voor de hals). Voor de verschillende gitaarlagen werden meerdere versterkers gebruikt, waarvan de belangrijkste een Mesa Boogie Simul Class Mark II was. Volgens Bob Rock: "de Boogie was super, maar qua middentonen miste er iets". Daarom heeft hij het geluid aangevuld met een Marshall versterker.
Jij bent aan zet!
Hoewel het op het eerste gezicht vrij eenvoudig lijkt, zitten er talloze subtiliteiten in deze riff. Allereerst begint hij met een aanzet, dat wil zeggen voor de eerste tel van de eerste maat. Je speelt de eerste kwint op de offbeat, een achtste noot ervoor. De afwisseling van losgelaten noten en palm-mute geeft de rechterhand flink wat werk. Tot slot moet de slide die de E op de tweede tel voorafgaat met de linkerhand perfect uitgevoerd worden en idealiter bij elke herhaling identiek zijn.
Om het geluid van Metallica te benaderen, heb je een gitaar nodig met dubbele spoel pickups van het type Gibson of, moderner, Jackson, Ibanez of zelfs, het neusje van de zalm, ESP met zijn actieve EMG pickups. Wat de versterker betreft, heb je een krachtig geluid nodig. Kijk eens naar Marshall, Mesa Boogie, Engl, Hughes & Kettner. Een distortionpedaal kan eventueel het karakter van je versterker versterken, Boss MT-2, Ibanez Tube Steamer, Revv G4 V2, er is genoeg keuze.
Het nummer « Enter Sandman » is volledig gebaseerd op dit eerste riff, waarbij elk deel een andere interpretatie is, van de arpeggio-versie op gitaar met clean geluid voor de intro, tot de eerste riffs die zich langzaam ontwikkelen naar het eindriff, tot de modulatie een toon hoger in de tweede helft van het couplet. Inderdaad, een goed riff is de essentie van een nummer, en « Enter Sandman » is het perfecte voorbeeld.
