Effectpedalen – Pagina 54

Welk effectpedaal kies je om mee te beginnen?

Het eerste pedaal dat de meeste gitaristen kopen, is een pedaal voor oversturing. Voor wie net begint: een overdrive probeert de sound na te bootsen van een buizenversterker die je te ver opendraait. Distortion en fuzz ook, zullen sommigen zeggen, en dat klopt en klopt tegelijk ook weer niet. Het klopt, want uiteindelijk duwen ze allemaal het signaal zo ver dat het overstuurd raakt. Het klopt niet, want als je luistert, hoor je echt iets heel anders! Fuzz, de oudste, heeft een modderig en korrelig klankkarakter (denk aan de Rolling Stones uit de jaren 60), distortion gaat nog verder, vet en gecomprimeerd, dat is wat je in metal hoort, en overdrive blijft het braafst, van een lichte crunch tot een al flink overstuurde rocksound. Bij de oversturingseffecten hebben we de meeste keuze, en Woodbrass heeft zelfs twee eigen minipedalen uitgebracht, een overdrive en een distortion, met elk drie draaiknoppen.

Daarna bouwt iedereen zijn pedalboard op zijn eigen manier op, maar sommige pedalen kom je bijna overal tegen. Eerst een reverb of een delay (als je ze eenmaal hebt geprobeerd, kun je moeilijk meer zonder), een stempedaal dat het signaal dempt terwijl je stemt, en daarna een wah, een compressor, een chorus… net waar je zin in hebt. Het beste is, zeker in het begin, om ze één voor één te kopen: zo leer je elk pedaal goed te gebruiken voordat je voor het volgende zwicht! Bij de effectpedalen is Boss ons meest verkochte merk.

Moet je kiezen voor pedalen of een multi-effect?

Veel completer dan een multi-effect wordt het niet, met tientallen effecten en vaak ook versterkermodelleringen in één behuizing. Voor evenveel effecten in losse pedalen zou je een plank zo lang als het podium nodig hebben, en een flinke kofferbak om die te vervoeren! Ze hebben bijna allemaal een stemapparaat, vaak een hoofdtelefoonuitgang om 's avonds te spelen en een USB-aansluiting om op de computer op te nemen, en ze slaan je instellingen op, één sound per nummer als je wilt. Dankzij de versterkermodelleringen kun je het multi-effect zelfs rechtstreeks op de PA-installatie aansluiten als de versterker een keer thuisblijft. In de instapklasse vind je Valeton, Nux of Mooer, hogerop Line 6, Boss, Fender of Neural DSP, en op het podium blijven multi-effectpedalen die op de grond staan, met meerdere voetschakelaars, het handigst.

Bij losse pedalen is vrijheid het voordeel: je kiest elk effect zelf (afhankelijk van je budget, natuurlijk), de plek op de plank en de volgorde waarin je ze aansluit, en je voegt er eentje toe zodra er nog wat ruimte over is. Je kunt analoog en digitaal combineren, kleine boutiquemerken en grote klassiekers, en als een pedaal kapotgaat, vervang je het zonder iets aan de rest te veranderen. Bij een multi-effect kost het in het begin wat tijd om je sounds via de menu's in te stellen, maar daarna roep je alles met één tik van je voet op. En je kunt die twee prima combineren, een multi-effect voor de delays en reverbs, met je favoriete oversturingspedalen ervoor!

Delay, reverb, chorus, wah: waar dienen de andere effecten voor?

Na oversturing is reverb vaak het volgende effect op het pedalboard. Het geeft ruimte aan je sound, van een kleine kamer tot een kathedraal, en het is ongelofelijk hoeveel een eenvoudige cleane sound ervan opknapt! Delay herhaalt wat je speelt, als een echo, met een paar milliseconden vertraging voor een rockabillysound of met lange herhalingen voor ambientklanken. Ze vallen allebei onder de tijdseffecten, waar je veel Strymon, TC Electronic en Walrus Audio tegenkomt. Chorus verdubbelt de sound, alsof er een tweede gitaar met je meespeelt (luister naar de cleane sounds uit de jaren 80, je hoort het overal), en hoort bij de modulatie-effecten, samen met phaser, flanger en tremolo. De wah-wah is een geval apart: een kantelpedaal dat je tijdens het spelen met je voet bedient (Dunlop en Morley maken ze al tientallen jaren).

De compressor doet wonderen voor cleane sounds, in funk of country, hij trekt het volume van de ene noot tot de andere gelijk en geeft sustain; met een flinke distortion merk je hem minder op, omdat oversturing de sound al comprimeert. Er zijn ook pitcheffecten, die de toonhoogte veranderen (octaver, harmonizer, lager stemmen zonder aan de stemmechanieken te draaien), en de looper, een wondertje als je vaak alleen speelt: je speelt een ritmepartij, hij neemt die op en laat hem in een loop afspelen terwijl jij eroverheen improviseert (Boss, TC Electronic en Electro-Harmonix maken ze, Woodbrass ook). Speel je akoestisch? De effecten voor akoestische gitaar zijn vooral voorversterkers, van Fishman of LR Baggs, en voor bassisten zijn er pedalen voor basgitaar van Darkglass, Aguilar of EBS.

Hoe bouw je je pedalboard op?

Het pedalboard is de plank waarop je je pedalen vastzet, voor eens en altijd aangesloten, zodat je niet meer aan het begin van elke repetitie alles opnieuw hoeft aan te sluiten. Het draait vooral om het formaat: een grote plank houdt ruimte vrij voor de volgende pedalen (en er komt altijd een volgend pedaal!), maar neemt plaats in op het podium, vooral in kleine zalen, terwijl een kleine overal past maar snel vol raakt. Het makkelijkst is om je pedalen op de grond te zetten, aangesloten zoals ze op de plank komen, en de maten op te nemen, zonder de hoogte te vergeten. Denk ook aan je voet: als twee schakelaars te dicht bij elkaar zitten, schakel je al snel de chorus tegelijk met de distortion in! Rockboard, Pedaltrain, Gator, Voodoo Lab en Templeboards maken ze in allerlei maten, Woodbrass ook, waaronder een met ingebouwde voeding.

Zodra er meerdere pedalen op de plank staan, hebben ze een fatsoenlijke voeding nodig. Je hoeft je natuurkundeboeken niet weer uit de kast te halen, maar voordat je uit de voedingen voor effectpedalen kiest, moet je drie dingen controleren: de spanning (bijna altijd 9 volt), de polariteit van de stekker (meestal midden-negatief) en de stroomsterkte. Tel de milliampères van al je pedalen bij elkaar op, de voeding moet minstens dat totaal kunnen leveren, en let op delays en digitale multi-effecten, die veel meer vragen dan een kleine overdrive. Een omgekeerde polariteit kan ervoor zorgen dat het pedaal niet werkt, of het zelfs beschadigen, dat zou zonde zijn van een gloednieuw pedaal! Modellen met geïsoleerde uitgangen voorkomen bovendien ruis en brom. En vergeet de patchkabels en het klittenband niet, die niet altijd bij de plank worden geleverd en die je bij de accessoires voor effectpedalen vindt.

Dan blijft de pedaalvolgorde nog over. De eerste vraag: heeft je versterker een effectlus (twee aansluitingen met Send en Return erbij, aan de achterkant)? Als je de versterkeroversturing gebruikt, komt die al snel van pas: je sluit er reverb en delay op aan, vaak ook de modulatie-effecten, zodat ze na de distortion komen. Als je vooral met een cleane sound speelt, kun je alles vóór de versterker aansluiten. Vanaf de gitaar begin je meestal met het stemapparaat, dan de compressor en de wah, en daarna de oversturing. En omdat je al snel voor een nieuw pedaal zwicht (dat noemen ze zelfs GAS, oftewel Gear Acquisition Syndrome), verandert de perfecte volgorde voortdurend! Probeer het uit, wissel twee pedalen om, zo vind je vaak je eigen sound.

Je effectpedalen kopen bij Woodbrass

Een pedaal moet je uitproberen, en twee overdrives die op papier op elkaar lijken, kunnen heel anders klinken zodra je ze aansluit. Daarvoor is de gitaarwinkel van Woodbrass in het 19e arrondissement van Parijs (182 avenue Jean Jaurès) van dinsdag tot en met zaterdag open, van 10.30 tot 19.00 uur. Twijfel je tussen twee delays? Daar zijn de twee testruimtes van de winkel voor, we sluiten ze na elkaar aan, in alle rust, en je oren geven al snel de doorslag! Kom je met de auto, parkeer dan bij Vinci Park Cité de la Musique: bij een aankoop in de winkel krijg je de kosten van je eerste uur parkeren terugbetaald.

Niet in Parijs? Bel de adviseurs, stuur ze een bericht via de chat of per e-mail, ze antwoorden op werkdagen van 9.00 tot 18.00 uur, en op zaterdag vanaf 10.00 uur (tot 18.00 uur). Hoeveel milliampère voor je pedalboard, welk multi-effect om mee te beginnen, in welke volgorde je alles aansluit… vraag maar raak, daar zijn ze voor!

Wat de levering betreft: als het pedaal online op voorraad is en je het vóór 12.30 uur bestelt, wordt het dezelfde dag verzonden, en als het je niet overtuigt, heb je 30 dagen om het retour te sturen, vanaf de dag waarop je het ontvangt. En om minder te betalen, is er B-Stock (geteste producten met 6 maanden garantie, met op dit moment enkele oversturingspedalen) en refurbished, gecontroleerd en met 3 jaar garantie, en niet te vergeten gespreid betalen met Alma, wel zo handig als het pedalboard vol begint te raken!