Vandaag de dag staat Ibanez bekend als het merk dat de grenzen van de gitaarwereld steeds verder verlegt met gitaren met 9 snaren of 30 frets. Maar waar komt dit gerespecteerde merk vandaan, en hoe is het tot zulke extremen gekomen?
Gezien de naam zou je je kunnen voorstellen dat Ibanez zijn oorsprong vindt in het atelier van een Spaanse gitaarbouwer uit de 17e eeuw – iemand als Pepe Ramiro Ibanez die negen-snarige gitaren met pure spierkracht maakte. In werkelijkheid is Ibanez echter altijd een Japans merk geweest. De naam Salvador Ibanez verwijst wel naar een Spaanse luthier, waarvan Hoshino Gakki sinds 1929 de instrumenten importeerde, maar al snel werd Ibanez de naam waarmee de Japanners de wereld wilden veroveren.
Van kopieën naar originelen
Na eerst klassieke instrumenten aan muziekwinkels geleverd te hebben, waagde Ibanez zich eind jaren 50 aan de elektrische gitaar. Omdat de Japanse productie destijds veel goedkoper was dan Amerikaanse arbeid, werd Ibanez al snel hét merk voor beginners die een instrument wilden dat op de dure Amerikaanse modellen leek. Het merk liet zijn gitaren maken in verschillende fabrieken, maar vestigde zich eind jaren 60 bij FujiGen Gakki, een fabriek die tegenwoordig wereldwijd bekendstaat om zijn kwaliteit. Toen brak de periode van de beroemde “lawsuit”-gitaren aan: Gibson zette druk om te stoppen met de identieke kopieën van hun topmodellen. En toegegeven: de Ibanez-kopieën uit die tijd waren verbluffend goed en zijn vandaag de dag nog steeds veel geld waard. Ibanez ging zelfs zo ver om obscure Gibson-modellen te kopiëren, zoals de dubbelhals SG.
Endorsements à gogo
Omdat Gibson bleef dreigen, voelde Ibanez zich niet sterk genoeg om een onvermijdelijk verloren rechtszaak aan te gaan. Ze besloten zich dus volledig te richten op hun eigen modellen, waaronder de series Musician, Performer en Roadster. Deze gitaren hadden doorlopende halzen en complexe elektronica (waaronder een voorversterker ontwikkeld met Bob Weir van de Grateful Dead), maar ook modellen geïnspireerd door de Strat met humbuckers – een eerste stap richting de zogenaamde superstrats. De grote doorbraak kwam echter met samenwerkingen met artiesten. George Benson benaderde hen voor een compacte hollow body jazzgitaar. Zo ontstond het beroemde GB-model, nog steeds in productie, een jazzgitaar ter grootte van een Les Paul. Ook Paul Stanley van Kiss kreeg zijn eigen model, de Iceman – tot op heden hun meest extravagante originele design. Rond dezelfde tijd stapte Ibanez ook succesvol in de markt van effectenpedalen, waarvan de bekendste zonder twijfel de Tube Screamer is, nog steeds de absolute referentie.
De gitaar die JEM werd
Daarna kwamen de hardrock-virtuozen van die tijd, altijd op zoek naar beter bespeelbare en krachtigere instrumenten. Paul Gilbert, Joe Satriani en vooral Steve Vai waren cruciaal. Vai’s JEM-model toonde aan dat Ibanez bereid was om alles uit te proberen om aan de eisen van hun artiesten te voldoen. De JEM had de vorm van een Strat, maar dan dunner en scherper, een ultradunne hals, geschaafde frets aan het einde, de iconische “monkey grip”-handgreep, een configuratie van twee humbuckers en één single coil, én een uitsparing achter de Floyd Rose tremolo om noten extra op te trekken. Uitgebracht in felle kleuren werd dit model een groot succes, en in 1986 volgde een goedkopere versie: de RG550. Het imago van Ibanez als merk van snelle, hoogtechnologische gitaren ontstond in die tijd, geholpen door advertenties met shred-gitaristen die trots met hun Ibanez poseerden.
Een snaar extra
In 1987 verscheen een tweede model in samenwerking met Steve Vai: de Universe. Dit was de eerste zeven-snarige solid body die grootschalig geproduceerd werd. Het succes liet aanvankelijk op zich wachten en Ibanez dacht er zelfs aan het model stop te zetten, maar vanaf het midden van de jaren 90 – met bands als KoRn en Limp Bizkit – werd de zevensnarige gitaar hét instrument van de nu-metal. In diezelfde jaren werkte Ibanez ook samen met artiesten uit de underground, zoals de gitaristen van The Offspring of J. van White Zombie. Ook John Petrucci van Dream Theater ontwikkelde destijds een model bij hen.
Tot in het oneindige en verder
Ook de jaren 2000 brachten nieuwe prestigieuze endorsers, zoals de gitaristen van DragonForce, terwijl Ibanez tegelijkertijd de modellen van hun historische partners vernieuwde. In 2007 gooide de RG2228 opnieuw hoge ogen als de eerste acht-snarige gitaar die breed beschikbaar was voor het publiek. Vandaag de dag zijn dit soort instrumenten gemeengoed geworden, dankzij bands als Meshuggah en Animals As Leaders. Ibanez blijft vooroplopen in innovatie, met recente modellen die veel stof deden opwaaien op de NAMM-beurs: de RG550HX met maar liefst 30 vrij toegankelijke frets, en zelfs een prototype van een negen-snarige gitaar… wordt vervolgd!
