Te vinden op Nevermind, het tweede album van Nirvana uit 1991, werd « Come As You Are » gecomponeerd door zanger-gitarist Kurt Cobain. Deze track droeg in grote mate bij aan het commerciële succes van de grungeband, pionier – samen met enkele anderen – van een hele muzikale stroming. Het nummer hielp ook mee aan zijn verheffing tot idool van een generatie, en zelfs tot legende na de tragische dood van de zanger in 1994. Toch laat het nummer zich samenvatten door de iconische intromelodie – een riff die in de coupletten terugkeert en al na de allereerste noten onmiskenbaar herkenbaar is.
Van demo tot productie
Na een eerste opnamesessie onder leiding van Butch Vig voor hun tweede album moest Kurt Cobain pauzeren omdat hij zijn stem had verloren tijdens de opname van « Lithium ». De band verneemt intussen dat hun label Sub Pop mogelijk door een major wordt overgenomen. Zonder verder af te wachten gaan de muzikanten op zoek naar een nieuwe partner en tekenen uiteindelijk bij DGC Records. Na een drummerswissel – Chad Channing ruimt plaats voor Dave Grohl – kan de productie hervatten. DGC stelt verschillende namen voor om het project over te nemen, maar Nirvana weigert en wil koste wat kost met Butch verder, aan wie ze nieuwe nummers hadden gestuurd, waaronder « Come As You Are », dat meteen de aandacht van de producer trekt. Het album Nevermind wordt uiteindelijk in mei 1991 opgenomen. Na enkele weinig overtuigende pogingen wordt de mix door Kurt Cobain toevertrouwd aan Andy Wallace. Kurt haatte echter het eindresultaat: volgens hem klonk het te gepolijst en « siropig ». « Come As You Are » verschijnt als tweede single van het album; het label achtte het nummer ideaal om het publiek buiten de pure grunge-scene uit te breiden.
Plagiaat of gewoon inspiratie?
Nauwelijks was de single uit of Jaz Coleman, frontman van Killing Joke, beschuldigde Nirvana van plagiaat: de riff van « Come As You Are » leek onmiskenbaar op die van « Eighties » (1984). Kurt verdedigde zich onhandig door te stellen dat hij de band niet kende – een zwak argument, aangezien er een ansichtkaart door Kurt naar de groep was gestuurd… Hoe dan ook: Killing Joke heeft nooit een rechtszaak aangespannen, waarschijnlijk mede omdat Kurts overlijden in 1994 de angel eruit haalde.
Muzikaal zijn de overeenkomsten onmiskenbaar; toch heeft het “originele” motief twee verschillende eindes naargelang de herhaling, terwijl dat van Nirvana een eenvoudige loop blijft. Bovendien vallen de accenten anders: beide riffs zijn een achtste noot verschoven, waardoor de muzikale sensatie sterk verschilt. Zou Kurt de lijn onbewust hebben geschreven, als reminiscente echo van een nummer dat hij bijna tien jaar eerder had gehoord? De vraag blijft open.
Aan de slag!
Eerst moet je je gitaar een hele toon omlaag stemmen. Je stemming wordt van laag naar hoog dus: D – G – C – F – A – D. De riff start op de tel “en” en in anacrouse, met andere woorden: nog voor de eerste tel. Dat detail kan verwarren wanneer je ‘m voor het eerst leert en zolang de drums nog niet invallen om de accenten te markeren. De lijn is opgebouwd rond twee akkoorden, Em en D, aangezet met arpeggio-double stops en onderling verbonden door chromatische bewegingen.
De sound van de riff
Hoewel er geen absolute zekerheid is over het instrument dat Kurt voor de opname gebruikte, is de meest waarschijnlijke optie een Fender Jaguar Sunburst uit 1965 (linkshandig), uitgerust met een DiMarzio Super Distortion aan de brug en een DiMarzio PAF aan de hals – aangezien precies die gitaar live voor dit nummer werd gebruikt. Fender heeft trouwens een signature-model met zijn naam: de Fender Kurt Cobain Jaguar RW 3-Color Sunburst.
Hoe dan ook heb je best een gitaar met humbuckers bij de hand. En je kunt deze riff niet los zien van zijn bijzondere klankkarakter. Die bijna “aquatische”, licht psychedelische sound komt van de Electro-Harmonix Small Clone, een analoge chorus. Het geheel ging tenslotte naar een Mesa Boogie Studio 22-versterker.
Een klassieker voor de eeuwigheid
« Come As You Are » werd door talloze artiesten gecoverd, in zeer uiteenlopende stijlen. Noem bijvoorbeeld de uiterst intieme, bijna “Danny Elfman”-achtige versie van de Franse zangeres Émilie Simon, of die van Yuna, met triphop-inslag. « Come As You Are » werd zelfs de officiële slogan van de stad Aberdeen, waar Kurt Cobain vandaan kwam.
