Top 5 van de grootste Beatles-concerten

Voor de roem is er de kelder. The Beatles speelden bijna 292 keer in de Cavern Club, een vochtige kelder aan Mathew Street in Liverpool, tussen 1961 en 1963. Sets van 45 minuten, soms drie per dag, voor scholieren in uniform. Hier smeedde de band zijn podiumidentiteit: strakke harmonieën, rauwe energie, covers van Chuck Berry en Little Richard in een razend tempo.

Brian Epstein ontdekte hen hier in november 1961. De rest is geschiedenis. Zonder deze honderden uren op het podium in een ruimte zonder ventilatie, was er geen band geweest die drie jaar later wereldtours kon doen. De Cavern is de school van live discipline.

Het is geen concert in strikte zin, maar het is dé live-uitvoering die Amerika deed omslaan. Die zondagavond keken 73 miljoen kijkers naar The Beatles die “All My Loving”, “Till There Was You”, “She Loves You” en “I Saw Her Standing There” live speelden vanuit CBS Studio 50 in New York. Een kijkcijferrecord in die tijd.

John Lennon met zijn Rickenbacker 325, George met zijn Grestch Country Gentleman, Paul met zijn Höfner vioolbas, Ringo op zijn Ludwig drumstel. Het beeld staat gegrift in het collectieve geheugen. De volgende dag explodeerden de instrumentverkopen in de VS. De winkels raakten niet meer leeg. Het was de culturele vonk die de weg vrijmaakte voor de British Invasion en een hele generatie aanzette een gitaar te pakken.

55.600 mensen, geschreeuw dat een Boeing-jet overstemde, en een Vox AC100 die het begaf zonder dat iemand het merkte. Het concert in Shea Stadium in New York is de grondlegger van stadionrock. Niemand voor The Beatles had een heel stadion versterkt voor een popgroep. En niemand had bedacht dat er zoveel kaartjes verkocht konden worden.

Lennon, lachend achter zijn Vox Continental, eindigde de set met ellebogenwerk op het keyboard. Het geluid was onverstaanbaar, de band speelde bijna blind, maar het beeld staat in de geschiedenis gegrift. Zonder die avond geen stadiontours van U2, geen Wembley voor Queen, geen Rose Bowl voor Bruce Springsteen.

Het laatste officiële betaalde concert van The Beatles. Die avond in San Francisco, voor 25.000 mensen, speelde de band drieëndertig minuten, elf nummers, en verliet het podium om er nooit meer samen in een commerciële setting op terug te keren. Niemand in het publiek vermoedde het. Zij wisten het al sinds Tokio.

Waarom stoppen op het hoogtepunt? Omdat het podium een leugen was geworden. De composities van de albums Rubber Soul en Revolver vereisten studiowerk dat onmogelijk was na te bootsen voor 25.000 uitzinnige fans. Paul McCartney haalde een draagbare recorder tevoorschijn om dit moment vast te leggen; de banden bestaan nog. Ringo zou in de kleedkamer hebben gehuild. Vanaf die dag werden The Beatles een puur studiogroep, en veranderde de industrie van paradigma. Live-optreden was niet langer het ultieme doel van rock.

Het laatste live-optreden van The Beatles, en waarschijnlijk het meest legendarische in de geschiedenis van de rock. Drie jaar na Candlestick Park stond de band weer op het podium. Maar welk podium? Het dak van 3 Savile Row in Londen, het hoofdkantoor van Apple Records. 42 minuten durende set, gespeeld in de wind en kou van een januarimiddag, voor de duiven en enkele voorbijgangers die omhoog keken.

De setlist is puur goud: “Get Back” (drie keer gespeeld), “Don’t Let Me Down”, “I’ve Got a Feeling”, “One After 909”, “Dig a Pony”. Billy Preston begeleidde hen op keyboards. John speelde zijn Epiphone Casino zonder lak, George haalde zijn Fender Rosewood Telecaster tevoorschijn, Paul stond op zijn Höfner. Het geluid was rauw, urgent, bijna punk avant la lettre. De politie beëindigde het concert uiteindelijk onder druk van de buurtwinkeliers.

“I’d like to say thank you on behalf of the group and ourselves, and I hope we passed the audition.” De slotzin van John sluit definitief het podiumtijdperk van The Beatles af. Het dakconcert blijft een schoolvoorbeeld van een evenementconcert, later herhaald door U2 in Los Angeles en door de Red Hot Chili Peppers voor de Tower of London.